Mobilde sitemiz neden bu kadar yavaş açılıyor?

Mobil hız konuşmaları çoğunlukla bana yavaş geliyor ile bende hızlı açılıyor arasında sıkışır ve hiçbir yere varmaz. Bu tartışmanın sonu yoktur, çünkü iki taraf da farklı cihazda, farklı bağlantıda ve farklı sayfada ölçüm yapmaktadır. Konuşmayı bitiren şey, herkesin üzerinde anlaştığı üç sayıdır.

Google'ın Core Web Vitals eşikleri şunlardır. LCP yani sayfadaki en büyük görsel öğenin ekrana gelmesi 2,5 saniyenin altında olmalı. INP yani kullanıcının dokunuşuna sayfanın verdiği yanıt 200 milisaniyenin altında olmalı. CLS yani sayfa yüklenirken içeriğin yerinden oynaması 0,1'in altında olmalı. Bu üç sayı iyi değilse site yavaştır; iyiyse hızlıdır. Kişisel izlenimin bu tabloda ağırlığı yoktur.

Kritik nokta şudur: bu ölçüm masaüstünde değil, gerçek kullanıcıların cihazında yapılır. Ofisteki fiber bağlantıda ve yeni bir dizüstü bilgisayarda her site hızlıdır. Sizi arayan müşteri ise dört yıllık bir telefonda, şehir dışında zayıf bir mobil bağlantıda sitenizi açmaya çalışıyor. Ölçmeniz gereken durum budur.

Bir not daha: bu üç sayı sitenin tamamı için değil, sayfa sayfa ölçülür. Ana sayfanız eşikleri geçiyor diye site hızlı sayılmaz; kullanıcının gerçekten indiği sayfa hangisiyse ölçüm oradan okunur. Kurumsal sitelerde arama motorundan gelen trafiğin büyük kısmı ana sayfaya değil, hizmet detay ve blog sayfalarına iner. Bu yüzden ilk ölçümü, son 90 günde en çok organik giriş alan beş sayfa üzerinden yapmak en doğrusudur.

Mobil yavaşlığın en yaygın tek sebebi budur ve teknik bir sorun bile değildir; bir yayın alışkanlığı sorunudur. Ajanstan gelen ya da stok kütüphaneden indirilen bir görsel 3.000 piksel genişliğinde ve 2 megabayt boyutundadır. Sitede kullanıldığı yer ise 390 piksel genişliğinde bir telefon ekranıdır. Tarayıcı, ekranda göstereceğinin sekiz katı çözünürlüğü indirmek zorunda kalır.

Ölçülebilir hedef şudur: mobilde ilk ekranda görünen görsel 200 kilobaytın altında olmalı, sayfanın ilk yükte indirdiği toplam veri 1 megabaytın altında kalmalı. AVIF ya da WebP formatına geçmek, aynı görsel kalitesinde JPEG'e kıyasla yüzde 25 ile 35 arasında boyut kazandırır. Bu tek başına LCP değerini çoğu kurumsal sitede saniyelerle ölçülen bir miktarda düşürür.

İkinci ayar da bedavadır: ilk ekranın altında kalan görsellere geç yükleme uygulamak, ilk ekrandaki görsele ise uygulamamak. Çoğu sitede bu ikisi tam ters kurulmuştur; ilk ekrandaki kapak görseli geç yüklenir ve LCP'yi tek başına iki saniye geciktirir. Kontrol listesinin tamamını Sayfa hızını iyileştirme kontrol listesi rehberimizde bulabilirsiniz.

Kurumsal bir sitede zamanla biriken etiketler kimsenin envanterinde değildir. Analitik, reklam pikselleri, ısı haritası aracı, canlı destek bileşeni, çerez izni yöneticisi, yazı tipi servisi, video gömme kodu. Her biri ayrı ayrı masumdur; hepsi birlikte sayfanın ana iş parçacığını dakikalarca değil ama saniyelerce meşgul eder.

Buradaki ölçü uzun görevlerdir. Tarayıcının ana iş parçacığını 50 milisaniyeden uzun süre kesintisiz meşgul eden her iş, o süre boyunca kullanıcının dokunuşuna cevap verilememesi demektir. Mobil işlemci aynı kodu masaüstü işlemciden 4 ila 6 kat yavaş çalıştırdığı için, masaüstünde fark edilmeyen bir betik mobilde INP değerini 200 milisaniye eşiğinin üstüne taşır.

Yapılacak iş envanter çıkarmaktır. Sitede yüklenen tüm üçüncü taraf kodlarını listeleyin, her birinin yanına bu veriyi son 90 günde kim kullandı sorusunun cevabını yazın. Cevabı olmayan her satır silinir. Kalanların çoğu, sayfa yüklendikten sonraya ertelenebilir; kullanıcı sayfayı görmeden önce çalışması gereken üçüncü taraf kodu neredeyse yoktur. Sayfa hızının dönüşüme etkisini Ziyaretçiler siteye giriyor, 10 saniyede çıkıyor — neden? yazısında ayrıntılandırdık.

İlk iki sebep ayarla çözülür. Üçüncüsü çözülmez, çünkü sorun ayarda değil kurguda. Site masaüstü için tasarlanmış, sonra ekran küçüldükçe her şeyin alt alta dizildiği bir düzene sıkıştırılmıştır. Bu durumda telefon, masaüstü için hazırlanmış tüm içeriği, tüm görselleri ve tüm bileşenleri indirir; sadece bir kısmını ekranda gösterir.

Belirtisi kolayca tanınır: mobilde sayfa açılır, bir süre boş kalır, sonra içerik tek seferde belirir ve düzen bir kez daha oynar. Bu, sayfanın sunucudan gelen hazır bir belge olarak değil, telefonun tarayıcısında baştan çizilen bir uygulama olarak kurulduğunun işaretidir. Kurumsal bir tanıtım sitesinde bu mimarinin genellikle bir gerekçesi yoktur.

İkinci belirti, mobilde gezinmenin masaüstündeki gezinme yapısının aynısı olmasıdır. Masaüstünde altı ana başlık ve yirmi alt başlık taşıyan bir menü, telefonda üç kademe derinliğinde bir kutuya sıkıştırıldığında kullanıcı aradığını bulamaz. Bu bir hız sorunu değildir ama sonucu aynıdır: kullanıcı çıkar. Konunun dönüşüm tarafını Web sitemiz güzel ama neden hiç teklif gelmiyor? yazısında ele aldık.

Birinci kural, laboratuvar ölçümü ile saha verisini karıştırmamak. Tek seferlik bir hız testi laboratuvar ölçümüdür ve size sadece o anki koşullarda ne olduğunu söyler. Search Console'un Core Web Vitals raporu ise gerçek kullanıcılardan 28 günlük pencerede toplanan saha verisidir. Karar bu ikincisine göre verilir.

İkinci kural, ortalamaya değil yüzde 75'lik dilime bakmak. Core Web Vitals eşikleri, kullanıcılarınızın yüzde 75'inin o eşiğin altında kalması üzerine kuruludur. Ortalamanız 2,4 saniye görünürken kullanıcılarınızın dörtte biri 6 saniye bekliyor olabilir ve rapor sizi başarısız sayar. Doğru sayıdır; ortalama yanıltıcıdır.

Üçüncü kural, ana sayfayı değil para kazandıran sayfayı ölçmek. Kurumsal sitelerde ana sayfa genellikle en çok özenilen ve en hızlı sayfadır. Teklif formunun bulunduğu sayfa, hizmet detay sayfası ve blog yazıları çoğunlukla çok daha yavaştır ve dönüşüm oradan gelir. Ölçümü bu üç sayfa tipi üzerinden yapın.

Mobil hız çoğu kurumda teknik bir başlık olarak görülür ve teknik ekibin gündeminde bekler. Oysa faturası pazarlama bütçesinde kesilir. Reklamla getirdiğiniz bir kullanıcı, sayfa açılmadan geri döndüğünde o tıklamanın parası ödenmiş ama karşılığı alınmamış olur. Aynı sayfaya organik gelen bir kullanıcı da aynı şekilde kaybolur; aradaki tek fark, kaybın faturasının görünmemesidir.

İkinci fatura arama tarafında kesilir. Sayfa deneyimi ölçütleri sıralamayı tek başına belirlemez ama eşit güçteki iki sayfa arasında ayırt edici olur. Daha önemlisi, mobilde içeriği göremeden ayrılan kullanıcı arama motoruna da bir sinyal bırakır. Yani yavaşlık, hem trafiği daralttığı hem de gelen trafiği harcadığı için iki kez ödenir.

Üçüncü ve en sessiz fatura, ölçüm verisinin bozulmasıdır. Sayfa açılmadan ayrılan kullanıcılar analitik araçlarına çoğu zaman hiç kaydolmaz. Bu da mobil dönüşüm oranınızın olduğundan iyi görünmesine yol açar: kaybettiğiniz kullanıcılar paydada yer almaz. Mobil hız düzeldiğinde dönüşüm oranının bir süre düşük görünmesi bu yüzden normaldir; artık gerçek payda ölçülmektedir.

Bu üç kalemin toplamı, mobil hızı bir altyapı kalemi olmaktan çıkarıp bir pazarlama kalemi haline getirir. Bütçe konuşmasında doğru cümle sitemizi hızlandıralım değil, reklamla getirdiğimiz kullanıcının yüzde kaçı sayfayı görmeden gidiyor sorusudur.

Sorununuz A ise, bu bir haftalık iştir ve yeni bir site gerektirmez. Belirtisi şudur: sayfa hızlı açılıyor ama en büyük görsel geç geliyor, LCP 2,5 ile 4 saniye arasında takılı, INP eşiği geçiyor. Yapılacaklar sınırlıdır. İlk ekran görsellerini 200 kilobaytın altına indirin, AVIF ya da WebP'ye geçin, geç yükleme kurallarını düzeltin, üçüncü taraf kod envanterini çıkarıp gereksizleri silin, kalanları sayfa yüklendikten sonraya erteleyin. Sonuç, bir sonraki 28 günlük ölçüm penceresinde görünür.

Sorununuz B ise hiçbir eklenti çözmez, çünkü bu bir mimari sorunudur. Belirtisi şudur: LCP 4 saniyenin üstünde, sayfa açılırken uzun süre boş kalıyor, içerik tek seferde beliriyor ve düzen oynuyor, mobil menüde kullanıcı aradığını bulamıyor. Burada görsel sıkıştırmak, önbellek eklentisi kurmak ya da sunucu paketini yükseltmek ölçülebilir bir kazanç üretmez. Sayfanın nasıl kurulduğunun, mobil gezinme yapısının ve içerik önceliklendirmesinin yeniden ele alınması gerekir.

Bigfil olarak bu ayrımı ilk hafta net biçimde yapar, hangi grupta olduğunuzu ölçüm çıktısıyla birlikte söyleriz. Çünkü A grubundaki bir siteye yeni site önermek gereksiz masraf, B grubundaki bir siteye eklenti önermek ise zaman kaybıdır. Teklifleri karşılaştırırken hangi soruları sormanız gerektiğini Ajanslardan gelen üç teklif neden üç farklı fiyat söylüyor? yazısında anlattık.